-
Wierzenia kaszubskie na tle Słowiańszczyzny – część 1
Jastrë i Môjik Mieszkam na Kaszubach od szesnastu lat, ale nadal czuję się przyjezdna. Podziwiam jeziora i lasy, pagórki oraz równowagę pomiędzy dziką naturą a cywilizacją. Nie lubię późnej wiosny i uwielbiam piękną, złotą, kaszubską jesień. W tym wszystkim jednak najważniejsza jest kultura. Podziwiam przywiązanie do tradycji i dostrzegam nawiązanie do wierzeń jeszcze starszych. Fascynują…
-
Napisaliśmy przewodnik archeologiczny
Zapraszamy na spotkanie autorskie do Powiatowej Biblioteki Publicznej w Wejherowie 27.05.2026 godzina 17:30 ul. Dworcowa 7, Wejherowo ARCHEO-ZWIEDZANIE, CZYLI KRÓTKIE WYCIECZKI PO KURHANACH, GRODZISKACH I KAMIENNYCH KRĘGACH Autorzy: Aleksandra Zuzanna Fijałkowska, Dawid Walaszkowski Ilustracje: Karolina Hoppe Wydawca: Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie Patronaty medialne: Archeologia Żywa, Nadmorska Grupa Medialna Książka Archeo-zwiedzanie, czyli krótkie wycieczki po kurhanach,…
-
Przełomowe odkrycia ludzkości – część 1
Tytuł tekstu jest pompatyczny ale i temat podniosły. Długo zastanawiałam się, jak nazwać niniejszy tekst i do końca dobrego tytułu nie znalazłam. „Najważniejsze odkrycia ludzkości”? „Przełomowe wynalazki ludzkości”? Żaden do końca nie pasuje. Dziś napiszę o procesach, o zmianach, zazwyczaj długotrwałych, które zachodziły od czasu pojawienia się istoty zwanej homo do czasów powszechnego pojawienia się…
-
O podróżach w przeszłości – część 3
W poprzednich częściach pisałam o podróżach krzemieni, o szlaku bursztynowym, scytyjskich i huńskich wizytach na terenie dzisiejszej Polski. Dziś wezmę na warsztat moją ulubioną epokę – średniowiecze. Będzie o grodziskach, skarbach, Truso i chrystianizacji Bałtów. W pewnym momencie wczesnego średniowiecza zaczęto budować warowne grody, po których zostały liczne ślady widoczne w terenie. Grody były…
-
O podróżach w przeszłości – część 2
Dzisiaj będziemy podróżować podwójnie – nie tylko w czasie, ale i w przestrzeni. W poprzedniej części pisałam o śladach Scytów i Celtów na terenie dzisiejszej Polski a także o tym, co mówią nam rodzaje krzemienia, które możemy zobaczyć w muzealnych gablotach. W tym tekście przyjrzymy się zagadnieniom, które chyba najbardziej, wśród zagadnień archeologii pradziejowej Polski,…
-
Wzory na popielnicach kultury pomorskiej
Część 2 – sceny figuralne Nie ulega wątpliwości, że ludzie zaliczani przez archeologów do kultury pomorskiej byli prawdziwymi pradziejowym artystami. Tak samo, jak nie ulega wątpliwości, że wzory ryte przez nich na urnach dla zmarłych miały nie tylko artystyczne znaczenie. Archeolodzy uważają, że zawsze rysunki umieszczane w kontekstach grobowych niosą ze sobą znaczenie metaforyczne.…
-
Wzory na popielnicach kultury pomorskiej
Część 1 – wzory roślinne, ozdoby i części stroju, uzbrojenie, przedstawienia ciał niebieskich Archeolodzy dzielą ludzi z odległej przeszłości na kultury, którym nadają nazwy nawiązujące do miejsca pierwszego odkrycia lub charakterystycznych wytworów. Kultura pomorska, nazywana także kulturą wejherowsko-krotoszyńską, i dawniej, kulturą urn twarzowych lub grobów skrzynkowych datowana jest na okres od około VIII do…
-
Zabiegi ochronne w archeologii i kulturze ludowej
Część 2 – rytuały, amulety i butle czarownic Człowiek przez wieki i tysiąclecia wykazał się daleko idącą pomysłowością w kwestii wynajdowania sposobów, by chronić się przed potencjalnym, magicznym zagrożeniem. W poprzedniej części tekstu pisałam o apotropaicznej roli, jaka przypisywano między innymi ofiarom zakładzinowym, grobowcom megalitycznym oraz pisankom. Wspominałam także o zwyczaju „odczarowywania” pogańskich rzeźb…
-
Recenzja – Korzenie Polski Przemysława Urbańczyka
W recenzowanej pozycji autor poddaje analizie czasy bezpośrednio poprzedzające powstanie Państwa Polskiego oraz same jego początki. Przedstawia procesy prowadzące do powstania państwowości oraz zawiłe aspekty jej początków i dylematy pierwszych piastowskich władców. Książka porusza tematy, które nie są powszechnie znane odbiorcy – laikowi, takie o których nie uczono w szkole. Mimo wielu nowych treści czytelnik…
-
Zabiegi ochronne w archeologii i kulturze ludowej
Część 1 – ofiary zakładzinowe, megality i pisanki Człowiek nie jest istotą do końca racjonalną. Nawet współcześnie, umyślnie lub nie, kultywujemy wiele zwyczajów, które mają nas chronić. W przeszłości było to jeszcze bardziej wyraziste. Kultura ludowa daje nam wiele przykładów zachowań apotropaicznych. W archeologii jest nieco trudniej – dla pradziejów i wczesnego średniowiecza niewiele jest…