-
Zabiegi ochronne w archeologii i kulturze ludowej
Część 1 – ofiary zakładzinowe, megality i pisanki Człowiek nie jest istotą do końca racjonalną. Nawet współcześnie, umyślnie lub nie, kultywujemy wiele zwyczajów, które mają nas chronić. W przeszłości było to jeszcze bardziej wyraziste. Kultura ludowa daje nam wiele przykładów zachowań apotropaicznych. W archeologii jest nieco trudniej – dla pradziejów i wczesnego średniowiecza niewiele jest…
-
O podróżach w przeszłości – część 1
Zazwyczaj w pisanych tu tekstach przenosiliśmy się głównie w czasie, choć tak naprawdę i przenoszenie się w przestrzeni było, siłą rzeczy, nieuniknione. Choć najbardziej fascynują mnie pradzieje i początek średniowiecza na terenie współczesnej Polski, nie brakuje analogii z innych terenów. A i nie dla każdego z obecnych tu czytelników Polska jest miejscem zamieszkania. Dziś będzie…
-
Strefa akwatyczna w mitologii Słowian
Mitologia i, szerzej, wierzenia wczesnośredniowiecznych Słowian to temat tyle trudny co fascynujący. Ogromne zróżnicowanie regionalne, różnorodne wpływy kulturowe, brak pewnych, rodzimych źródeł pisanych, bardzo niewiele przedstawień figuralnych z czego większość o niepewnym pochodzeniu i nie wiadomo, co przedstawiających. Sprzeczne zdania naukowców na temat domeny i imion konkretnych bóstw a nawet ich istnienia w wyobrażeniach dawnych…
-
Zamkowe Góry i Uroczyska – nazwy, legendy i archeologia, część 2 – Grodziska
Widoczne w terenie relikty przeszłości fascynowały ludzi od wielu lat. Kurhany, cmentarzyska z kręgami kamiennymi i pozostałości po średniowiecznych grodach działały na wyobraźnię mieszkających w pobliżu ludzi. Tworzono legendy i opowieści – o zaginionych skarbach, galopujących duchach rycerzy i ingerencji przybyszów z kosmosu. W poprzedniej części tekstu pisałam o cmentarzyskach z kamiennymi kręgami i grobowcach…
-
Zamkowe Góry i Uroczyska – nazwy, legendy i archeologia cz.1
6 lutego 2025 roku miałam przyjemność wygłosić wykład o powyższym tytule w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie. Kilka osób nie mogło być na prelekcji i prosiło mnie o pisaną wersję – oto ona. Jest też na pewno pełniejsza niż wykład o kwestie, o których zapomniałam i o to, co podpowiedzieli mi rozmówcy po prezentacji. Wśród…
-
Archeoturystyka po naszemu
Działalność archeoopowieści to hobby, któremu towarzyszy poczucie pewnej misji. Przyznam, że zakładając bloga miałam wiele wątpliwości – czy ma to sens, czy ktoś będzie czytał, czy kogoś to zainteresuje i czy komuś cokolwiek dobrego to przyniesie. To tylko kolejna popularnonaukowa seria artykułów o archeologii a podobnych stron jest w internecie na pęczki. Można powiedzieć, że…
-
Grodziska na Pomorzu część 2 – Tyłowo, Żarnowiec, Luzino
Grodzisko w Tyłowie, gmina Krokowa, powiat Puck, Pomorze Grodzisko w Tyłowie miało typowo obronny charakter. Usytuowano je na wzgórzu – od wschodu otaczał je wał, natomiast od południa i północy głębokie jary. Dodatkowo chroniła go sucha fosa o szerokości do 7 m. Obiekt o kształcie nieregularnego owalu zajmował około 1300 metrów kwadratowych a jego majdan…
-
Recenzja książki „Magia, kobiety i śmierć w świecie Wikingów” Leszka Gardeli
Ostatnio wokół nas jest wiele treści o tematyce feministycznej, w polityce, w nauce, także w archeologii. Nie odbieram „Magii…” jako pozycji wpisującej się w tej nurt i dobrze, bo nie tego szukałam. Jeżeli więc obawiacie się zbytniego feminizmu w tej książce, to mogę Was od razu uspokoić, że go tu nie znajdziecie. Autor wziął na…
-
Jedność wyobraźni? – co łączyło wierzenia Bałtów i Słowian
O dawnych Słowianach coraz głośniej w ostatnim czasie i dobrze, bo charakteryzował ich szereg niesamowicie interesujących wierzeń. Kim natomiast byli Bałtowie, wie niewielu spośród nas, a byli to ludzie bezpośrednio ze Słowianami związani. Kultur z nimi związanych można szukać już w epoce brązu a kresu jako nieprzekształconego ludu w końcu wczesnego średniowiecza. Zamieszkiwali oni tereny…
-
Recenzja książki Alicji Dobrosielwskiej „OPÓR OPORTUNIZM WSPÓŁPRACA Prusowie wobec zakonu krzyżackiego w dobie podboju”
Książka Alicji Dobrosielskiej jest raczej pozycją dla tych, którzy chociaż odrobinę orientują się w temacie wczesnośredniowiecznych Prusów i Bałtów Zachodnich. Autorka porusza trudny temat zmian, które następowały w momencie przejścia dawnych pogan na chrześcijaństwo. Jest to też okres, w którym w dużej mierze zanika kultura pruska a wraz z nią dawny obrządek pogrzebowy i archeologiczne…