-
Słowiańskie (?) przedstawienia figuralne i ich związek z kultem – jak zawsze mój wybór
Figur, wykonanych z kamienia i drewna i wiązanych z wierzeniami Słowian jest całkiem sporo. Problem w tym, że duża część z nich jest na razie niemożliwa do wydatowania a, co za tym idzie, niepewna jest ich przynależność kulturowa. Wykonane z kamienia i pozbawione kontekstu archeologicznego rzeźby wywołują więcej pytań niż odpowiedzi i szereg dyskusji. Teorie…
-
Recenzja książki „Ludowe rytuały lecznicze na Pomorzu” Mikołaja Radomskiego
Dzisiaj mam dla Was recenzję książki niearcheologicznej i niemówiącej o mitologii Słowian czy wierzeniach Bałtów. Uważam, że folklor ludowy jest skarbnicą wiedzy, z której należy czerpać pełnymi garściami. Uwielbiam skanseny a wszelkie ludowe zwyczaje są, moim zdaniem, bardzo interesujące. „Ludowe rytuały lecznicze…” kupiłam w Muzeum Kultury Ludowej Pomorza w Swołowie. To miejsce zdecydowanie warte odwiedzenia.…
-
Archeologiczne skarby Pomorza cz. 3 – średniowiecze i nieco później
W poprzednich częściach artykułu o archeologicznych skarbach Pomorza poruszałam tematy z epok kamienia, brązu, żelaza a także napisałam kilka słów o stanowiskach z kamiennymi kręgami z okresu wpływów rzymskich. Teraz nadeszła pora na wczesne średniowiecze. Wyjątkowo poruszę też, bardzo delikatnie, skarby późnego średniowiecza i nowożytności. Przez jakiś czas pracowałam na wykopaliskach w Gdańsku więc znam…
-
Słowiańskie demony sfery wodnej
Świat dawnych Słowian przepełniony był wszelkimi bóstwami, demonami i istotami magicznymi. Współcześnie demon, za sprawą dominującego chrześcijaństwa, kojarzy nam się negatywnie, to prawie to samo co diabeł. Przytoczę tutaj podział według Jerzego Strzelczyka: półdemony, demony domowe, demony wywodzące się od ludzi zmarłych przedwcześnie lub gwałtowną śmiercią, demony doli, chorób i śmierci, demony zła. Półdemony to…
-
Święte miejsca Słowian cz. 2 – wybór
W poprzedniej części artykułu wspominałam o cechach, jakie nosiły miejsca, które Słowianie uważali za sakralnie naznaczone oraz opisałam dwa z nich – Arkonę i Szczecin. Dzisiaj zajmę się kolejnymi, jak zawsze, subiektywnie wybranymi. O Ślęży powstał już oddzielny artykuł. Z Radogoszczą jest taki problem, że nie udało się ustalić jej pewnej lokalizacji. Próbowano lokalizować ją…
-
Baba Jaga – tajemnicza postać folkloru
Pisałam już nieco o bogach i boginiach, demonach, litewskiej Laimie a dziś nadszedł czas na bardzo tajemniczą istotę – Babę Jagę. Być może kojarzycie książkę Andreasa Johnsa „Baba Jaga – tajemnicza postać słowiańskiego folkloru”. Tytuł tego tekstu oparłam właśnie na tytule tej publikacji, ponieważ większość tego, co tu napiszę, czerpałam właśnie stamtąd. Recenzję książki linkuje…
-
Recenzja książki „Wierzchowce bogów. Motyw konia w wierzeniach Słowian i Skandynawów” Agnieszki Łukaszyk
W archeologii wiele spraw jest fascynujących. Dla mnie jednak zdecydowanie najciekawsze są pochówki końskie zachodnich Bałtów. Zainteresowały mnie na tyle, że napisałam o tym pracę magisterską, potem doktorską i, jeśli tylko będzie mi to dane, nie zostawię tematu w spokoju. Naturalne więc, że staram się czytać publikacje dotyczące także symbolicznej roli konia w różnych kulturach.…
-
Demony domowe cz. 2
Tekst, który oddaję w Wasze ręce jest kontynuacją poprzedniego artykułu – polecam zacząć od niego. W dawnych, a może nie tak dawnych jak by się wydawało, czasach nasze domy i obejścia zamieszkiwała cała rzesza nadprzyrodzonych istot. Demony domowe miały przewrotną naturę – pomagały ludziom, ale tylko pod warunkiem, że ci odpowiednio o nie dbali. O…
-
Podsumowanie serii wykładów w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie
Wczoraj miałam przyjemność wygłosić prelekcję o tym, jakie widoczne w terenie ślady przeszłości zachowały się na Pomorzu – „Archeologiczne skarby Pomorza”. Jest ich bardzo dużo – kurhany, grobowce megalityczne, grodziska… właściwie z każdej epoki, poczynając od neolitu. Archeologicznych skarbów na Pomorzu jest tyle, że bardzo trudno było spośród nich wybrać. Dobrym przykładem są grodziska, które…
-
Słowiański obrządek pogrzebowy i wizje zaświatów
Znowu biorę się za temat trudny i rozległy próbując stworzyć krótki artykuł dla laika. Ten tekst będzie przede wszystkim archeologiczną analizą obrządku pogrzebowego Słowian przed chrystianizacją. Słowiańszczyzna jest bardzo rozległym terytorium więc dla porządku będę się trzymać głównie ziem polskich. Nie da się zaprzeczyć, że zawsze chowanie zmarłych jest odzwierciedleniem wierzeń. Wczesne średniowiecze to czas,…