-
Wierzenia kaszubskie na tle Słowiańszczyzny – część 2
Ścinanie Kani, Sobótki, Święto Plonów, Pusta Noc i obrzędy śmierci, Gòdë W pierwszej części tekstu pisałam o kaszubskim Jastrë doszukując się podobieństw z pogańskimi obchodami Jarych Godów. Była też mowa o święcie Môjik, dla którego słowiańskie analogie są o wiele bardziej mętne. Dzisiejsze rozważania zacznę od kolejnego święta z cyklu rocznego kalendarza obrzędowego. Mowa…
-
Wierzenia kaszubskie na tle Słowiańszczyzny – część 1
Jastrë i Môjik Mieszkam na Kaszubach od szesnastu lat, ale nadal czuję się przyjezdna. Podziwiam jeziora i lasy, pagórki oraz równowagę pomiędzy dziką naturą a cywilizacją. Nie lubię późnej wiosny i uwielbiam piękną, złotą, kaszubską jesień. W tym wszystkim jednak najważniejsza jest kultura. Podziwiam przywiązanie do tradycji i dostrzegam nawiązanie do wierzeń jeszcze starszych. Fascynują…
-
Strefa akwatyczna w mitologii Słowian
Mitologia i, szerzej, wierzenia wczesnośredniowiecznych Słowian to temat tyle trudny co fascynujący. Ogromne zróżnicowanie regionalne, różnorodne wpływy kulturowe, brak pewnych, rodzimych źródeł pisanych, bardzo niewiele przedstawień figuralnych z czego większość o niepewnym pochodzeniu i nie wiadomo, co przedstawiających. Sprzeczne zdania naukowców na temat domeny i imion konkretnych bóstw a nawet ich istnienia w wyobrażeniach dawnych…
-
Jedność wyobraźni? – co łączyło wierzenia Bałtów i Słowian
O dawnych Słowianach coraz głośniej w ostatnim czasie i dobrze, bo charakteryzował ich szereg niesamowicie interesujących wierzeń. Kim natomiast byli Bałtowie, wie niewielu spośród nas, a byli to ludzie bezpośrednio ze Słowianami związani. Kultur z nimi związanych można szukać już w epoce brązu a kresu jako nieprzekształconego ludu w końcu wczesnego średniowiecza. Zamieszkiwali oni tereny…
-
Święta Słowian cz. 2
Święta obchodzone przez wczesnośredniowiecznych Słowian opierają się na cyklicznym postrzeganiu czasu, a głównym źródłem wiedzy na ich temat jest folklor ludowy i tradycja. Więcej o tym pisałam w pierwszej części artykułu, gdzie wspomniałam także o Jarych Godach, Nocy Kupały oraz Święcie Plonów. Niniejszy tekst jest kontynuacją i serdecznie polecam zacząć od części pierwszej, obraz stanie…
-
Dualizm w wierzeniach dawnych Słowian
Wierzenia Słowian to temat mocno skomplikowany i dyskusyjny. W środowisku naukowym zdania są podzielone a dyskusje nieraz wywołują silne emocje. Dobrze ukazuje to dostępna on-line publikacja „Badania nad wierzeniami Słowian. Wczoraj, dziś, jutro.” Autorstwa Grzegorza Antosika i Michała Łuczyńskiego. Autorzy zadali w niej te same pytania różnym badaczom różnych dziedzin. Odpowiedzi, które uzyskali, są bardzo…
-
Słowiańskie (?) przedstawienia figuralne i ich związek z kultem – jak zawsze mój wybór
Figur, wykonanych z kamienia i drewna i wiązanych z wierzeniami Słowian jest całkiem sporo. Problem w tym, że duża część z nich jest na razie niemożliwa do wydatowania a, co za tym idzie, niepewna jest ich przynależność kulturowa. Wykonane z kamienia i pozbawione kontekstu archeologicznego rzeźby wywołują więcej pytań niż odpowiedzi i szereg dyskusji. Teorie…
-
Święte miejsca Słowian cz. 2 – wybór
W poprzedniej części artykułu wspominałam o cechach, jakie nosiły miejsca, które Słowianie uważali za sakralnie naznaczone oraz opisałam dwa z nich – Arkonę i Szczecin. Dzisiaj zajmę się kolejnymi, jak zawsze, subiektywnie wybranymi. O Ślęży powstał już oddzielny artykuł. Z Radogoszczą jest taki problem, że nie udało się ustalić jej pewnej lokalizacji. Próbowano lokalizować ją…
-
Bóstwa kobiece w wierzeniach Bałtów i Słowian
Niniejszy artykuł nawiązuje do wykładu z mojej stałej oferty – „Żywioły, los i czarownice – kobiece bóstwa i demony w wierzeniach Bałtów i Słowian”. Dzisiaj zajmę się opisem bogiń i żeńskich bóstw niższego rzędu a także istot z pogranicza świata bogów i demonów – postaci o nie do końca określonej przynależności. Następnym razem będzie mowa…
-
Relacja z wykładu 13.03.2023 „Żywioły, los i czarownice – kobiece bóstwa i demony w wierzeniach Słowian i Bałtów” Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie
Absolutnie nie mam jakiś feministycznych zapędów, ale prawda jest taka, że i u Słowian i u Bałtów mitologicznych postaci kobiecych było całkiem sporo. Co więcej, pełniły one ważną rolę a wierzenia na ich temat są bardzo interesujące. Z tego powodu to właśnie im poświęciłam kolejną z serii prelekcji przeprowadzonych w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie.…