Przejdź do głównej treści

Archeo-opowieści

Recenzja książki „Baba Jaga. Tajemnicza postać słowiańskiego folkloru” – Andreas Johns

Okładka książki „Baba Jaga. Tajemnicza postać słowiańskiego folkloru” Andreasa Johnsa

Muszę przyznać, że książka wydana w 2020 roku przez Muzeum Mitologii Słowiańskiej w Owidzu mocno mnie zaskoczyła. Staram się czytać sporo naukowych opracowań. Większość z nich, mimo że zawierają cenne informacje, jest w pewnym stopniu nużąca. „Babę Jagę…” wyróżnia niesamowita lekkość. Miałam wrażenie, że czytam powieść, nie zaś opracowanie naukowe. Niespodzianka jest więc zdecydowanie pozytywna. […]

Krótko o tym, jak obrządek pogrzebowy zmieniał się przez wieki – część 1: od paleolitu po epokę żelaza

Popielnice kultury pomorskiej na ekspozycji Muzeum Bursztynu w Gdańsku

Obrządek pogrzebowy to zagadnienie ogromne, bardzo skomplikowane i niezwykle ciekawe. Wprowadzenie do tematu znajdziecie w przypiętym poście. Dzisiaj chcę napisać kilka słów o tym, w jaki sposób zwyczaje związane ze strefą śmierci zmieniały się na przestrzeni wieków. Jeżeli nie jest to pierwszy tekst, na jaki natknęliście się na moim blogu, wiecie już o mnie na […]

Relacja z wykładu 17.11.2022 „Duchy i demony – od wczesnego średniowiecza po współczesność”

Plakat prelekcji „Duchy i demony – od wczesnego średniowiecza po współczesność” w Wejherowie

17.11.2022 roku miałam przyjemność wygłosić ostatni z cyklu wykładów, który odbywa się w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie. Cykl składa się z trzech prelekcji i nosi nazwę „Słowianie, ich wierzenia i demonologia”. Właśnie o demonologii mówiłam ostatnio. Jest to temat niezwykle ciekawy ale też trudny do weryfikacji. Z pewnością wierzenia Słowian są jednym ze źródeł, […]

Duchy i demony – od wczesnego średniowiecza po współczesność

Marzanna na ilustracji Emilii Krajewskiej

Artykuł, który właśnie wpadł Wam w ręce jest skróconą, pisaną wersją wykładu, który mam w swojej ofercie. Z zasady nie nagrywam prelekcji ale z myślą o tych, którzy posłuchać by chcieli, a z jakiś powodów nie mogą, powstaje seria artykułów. Myślę, że przygotuję tekst o każdym z wykładów z mojej oferty. Tytuł artykułu obejmuje długi […]

Recenzja książki „Badania nad wierzeniami Słowian. Wczoraj, dziś, jutro”

Okładka książki „Badania nad wierzeniami Słowian. Wczoraj, dziś, jutro”

Każdy, kto choć odrobinę zagłębiał się w temat wierzeń słowiańskich, musiał zauważyć, że zdania ich na temat są bardzo różne. Pomijam tu opracowania nienaukowe, często powielające ten sam schemat. Wśród naukowców badających zagadnienie mitologii i religijności słowiańskiej panują różne, nierzadko skrajne i wykluczające się wzajemnie opinie. Biorąc do ręki naukowe opracowania można trafić na stwierdzenia, […]

Wierzenia Słowian – absolutne podstawy

Zachód słońca nad drzewami w Orlu koło Wejherowa

W poprzednim tekście pisałam o źródłach wiedzy na temat słowiańskich wierzeń. Kto czytał, ten wie, że nie można mieć pewności co do tego, w co wierzyli i w jaki sposób oddawali cześć Słowianie. Dzisiaj chcę Wam zaprezentować to, co nam (naukowcom) wydaje się najbardziej prawdopodobne. Jak to zwykle bywa, są dwa główne nurty – optymiści […]

Skąd i ile wiemy o wierzeniach Słowian?

Jezioro Dobre otoczone lasem i spowite mgłą

Wierzenia, mitologia, demonologia dawnych Słowian stały się ostatnio bardzo popularnym tematem. Z jednej strony, jako naukowiec, bardzo się cieszę. Moda na słowiańskość doprowadziła do popularyzacji tematu a zawsze warto wiedzieć więcej niż mniej, zwłaszcza o rodzimej historii. Z drugiej strony, jak grzyby po deszczu pojawili się samozwańczy „specjaliści”. Ich „wiedza” pochodzi z niesprawdzonych źródeł, głównie […]

Recenzja projektu artystycznego „Wśród zapomnianych bogów” Emilii Krajewskiej

Marzanna z projektu artystycznego „Wśród zapomnianych bogów” Emilii Krajewskiej

Na początek trochę prywaty – znamy się z Emilią. Ale to nie jest tak, że piszę recenzję koleżance, poznałyśmy się właśnie dzięki recenzowanemu projektowi. Właściwie rozmawiałyśmy już dosyć długo a spotkałyśmy się dopiero ostatnio, przy okazji Dziadów organizowanych przez Muzeum Mitologii Słowiańskiej w Owidzu. To właśnie tam Emilia przywiozła grafiki i niedługo będzie je można […]

Jak dawniej traktowano zmarłych?

Groby podkloszowe na ekspozycji Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy

Zacznę od truizmu – śmierć jest nieodłącznym elementem życia. Obrządek pogrzebowy to całość działań związanych z doczesnymi szczątkami zmarłego, wierzenia i obrzędy wiązane z przejściem w zaświaty oraz z pamięcią, jaką obdarzamy bliskich zmarłych. Groby i cmentarzyska są jednymi najciekawszych stanowisk, dlatego większość archeologów, zwłaszcza na początkowym etapie kariery, woli uczestniczyć w odkrywaniu nekropolii niż […]