O podróżach w przeszłości – część 1
Zazwyczaj w pisanych tu tekstach przenosiliśmy się głównie w czasie, choć tak naprawdę i przenoszenie się w przestrzeni było, siłą rzeczy, nieuniknione. Choć najbardziej fascynują mnie pradzieje i początek średniowiecza na terenie współczesnej Polski, nie brakuje analogii z innych terenów. A i nie dla każdego z obecnych tu czytelników Polska jest miejscem zamieszkania. Dziś będzie […]
Recenzja książki Alicji Dobrosielwskiej „OPÓR OPORTUNIZM WSPÓŁPRACA Prusowie wobec zakonu krzyżackiego w dobie podboju”
Książka Alicji Dobrosielskiej jest raczej pozycją dla tych, którzy chociaż odrobinę orientują się w temacie wczesnośredniowiecznych Prusów i Bałtów Zachodnich. Autorka porusza trudny temat zmian, które następowały w momencie przejścia dawnych pogan na chrześcijaństwo. Jest to też okres, w którym w dużej mierze zanika kultura pruska a wraz z nią dawny obrządek pogrzebowy i archeologiczne […]
Bałtyjskie pochówki końskie i wierzenia związane z końmi
Już w epoce kamienia ludzie zaczęli udomawiać zwierzęta. Pierwsze były psy, kozy i owce. Majestatyczne zwierzę, jakim jest koń, początkowo żyło dziko w sporych stadach i służyło ludziom jako źródło pożywienia. Polowano na dzikie konie nie zdając sobie sprawy z roli, jaką będą one pełnić w późniejszych epokach. Pierwsze konie udomowiono w epoce neolitu gdzieś […]
Recenzja książki „Prusowie – Prūsai” Piotra Szczurkowskiego
„Prusowie…” Piotra Szczurkowskiego to dość nowa, bo wydana w 2021 roku, pozycja. Autor zaczyna książkę dość ostro krytykując kondycję polskiej nauki. Wspomina o tym, że jego zdaniem, brak monografii na temat Prusów w ostatnich latach jest wynikiem typowych dla niektórych naukowców zachowań. Dotyczy to głównie hermetyczności naukowego środowiska i potrzeby zdobywania punktów – łatwiej to […]
Słowiańskie (?) przedstawienia figuralne i ich związek z kultem – jak zawsze mój wybór
Figur, wykonanych z kamienia i drewna i wiązanych z wierzeniami Słowian jest całkiem sporo. Problem w tym, że duża część z nich jest na razie niemożliwa do wydatowania a, co za tym idzie, niepewna jest ich przynależność kulturowa. Wykonane z kamienia i pozbawione kontekstu archeologicznego rzeźby wywołują więcej pytań niż odpowiedzi i szereg dyskusji. Teorie […]
Archeologiczne skarby Pomorza cz. 3 – średniowiecze i nieco później
W poprzednich częściach artykułu o archeologicznych skarbach Pomorza poruszałam tematy z epok kamienia, brązu, żelaza a także napisałam kilka słów o stanowiskach z kamiennymi kręgami z okresu wpływów rzymskich. Teraz nadeszła pora na wczesne średniowiecze. Wyjątkowo poruszę też, bardzo delikatnie, skarby późnego średniowiecza i nowożytności. Przez jakiś czas pracowałam na wykopaliskach w Gdańsku więc znam […]
Święte miejsca Słowian cz. 2 – wybór
W poprzedniej części artykułu wspominałam o cechach, jakie nosiły miejsca, które Słowianie uważali za sakralnie naznaczone oraz opisałam dwa z nich – Arkonę i Szczecin. Dzisiaj zajmę się kolejnymi, jak zawsze, subiektywnie wybranymi. O Ślęży powstał już oddzielny artykuł. Z Radogoszczą jest taki problem, że nie udało się ustalić jej pewnej lokalizacji. Próbowano lokalizować ją […]
Podsumowanie serii wykładów w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie
Wczoraj miałam przyjemność wygłosić prelekcję o tym, jakie widoczne w terenie ślady przeszłości zachowały się na Pomorzu – „Archeologiczne skarby Pomorza”. Jest ich bardzo dużo – kurhany, grobowce megalityczne, grodziska… właściwie z każdej epoki, poczynając od neolitu. Archeologicznych skarbów na Pomorzu jest tyle, że bardzo trudno było spośród nich wybrać. Dobrym przykładem są grodziska, które […]
Słowiański obrządek pogrzebowy i wizje zaświatów
Znowu biorę się za temat trudny i rozległy próbując stworzyć krótki artykuł dla laika. Ten tekst będzie przede wszystkim archeologiczną analizą obrządku pogrzebowego Słowian przed chrystianizacją. Słowiańszczyzna jest bardzo rozległym terytorium więc dla porządku będę się trzymać głównie ziem polskich. Nie da się zaprzeczyć, że zawsze chowanie zmarłych jest odzwierciedleniem wierzeń. Wczesne średniowiecze to czas, […]