Przejdź do głównej treści

Archeo-opowieści

Dualizm w wierzeniach dawnych Słowian

Płonące ognisko po zmroku

Wierzenia Słowian to temat mocno skomplikowany i dyskusyjny. W środowisku naukowym zdania są podzielone a dyskusje nieraz wywołują silne emocje. Dobrze ukazuje to dostępna on-line publikacja „Badania nad wierzeniami Słowian. Wczoraj, dziś, jutro.” Autorstwa Grzegorza Antosika i Michała Łuczyńskiego. Autorzy zadali w niej te same pytania różnym badaczom różnych dziedzin. Odpowiedzi, które uzyskali, są bardzo […]

Wierzenia i zabobony przez wieki – od wczesnego średniowiecza po współczesny folklor cz. 2

Zabytkowe gliniane grzechotki i figurki – inspiracje archeologiczne

W pierwszej części Wierzeń i zabobonów… pisałam między innymi o szczególnym traktowaniu wody, drzew i pozostałościach dawnych wierzeń, które widać przy okazji obchodów Wielkanocy. Wspominałam też, że tekst ma nieco inny charakter niż większość na tym blogu – więcej jest moich przemyśleń i doświadczeń z autopsji niż wiedzy z mądrych książek. Do tej pory na […]

Recenzja książki „Wierzchowce bogów. Motyw konia w wierzeniach Słowian i Skandynawów” Agnieszki Łukaszyk

Okładka książki „Wierzchowce bogów. Motyw konia w wierzeniach Słowian i Skandynawów” Agnieszki Łukaszyk

W archeologii wiele spraw jest fascynujących. Dla mnie jednak zdecydowanie najciekawsze są pochówki końskie zachodnich Bałtów. Zainteresowały mnie na tyle, że napisałam o tym pracę magisterską, potem doktorską i, jeśli tylko będzie mi to dane, nie zostawię tematu w spokoju. Naturalne więc, że staram się czytać publikacje dotyczące także symbolicznej roli konia w różnych kulturach. […]

Słowiański obrządek pogrzebowy i wizje zaświatów

Plan pochówku antywampirycznego z cmentarzyska w Cedyni

Znowu biorę się za temat trudny i rozległy próbując stworzyć krótki artykuł dla laika. Ten tekst będzie przede wszystkim archeologiczną analizą obrządku pogrzebowego Słowian przed chrystianizacją. Słowiańszczyzna jest bardzo rozległym terytorium więc dla porządku będę się trzymać głównie ziem polskich. Nie da się zaprzeczyć, że zawsze chowanie zmarłych jest odzwierciedleniem wierzeń. Wczesne średniowiecze to czas, […]

Wierzenia i zabobony przez wieki – od wczesnego średniowiecza po współczesny folklor cz. 1

Najstarsza część posadzki bazyliki w Gnieźnie z monetami wrzuconymi przez zwiedzających

Pisząc artykuły na tego bloga staram się jak najwięcej korzystać ze źródeł i opracowań, nie brak tu jednak moich przemyśleń. W dzisiejszym tekście proporcje są odwrotne – korzystając ze swojej, już nieco ugruntowanej, wiedzy o przeszłości porównuję ślady dawnych wierzeń z ich przejawami w późniejszym czasie. Rzecz jasna, możecie się ze mną nie zgadzać, dyskusja […]

Bóstwa kobiece w wierzeniach Bałtów i Słowian

Słowiańska lalka intencyjna – motanka

Niniejszy artykuł nawiązuje do wykładu z mojej stałej oferty – „Żywioły, los i czarownice – kobiece bóstwa i demony w wierzeniach Bałtów i Słowian”. Dzisiaj zajmę się opisem bogiń i żeńskich bóstw niższego rzędu a także istot z pogranicza świata bogów i demonów – postaci o nie do końca określonej przynależności. Następnym razem będzie mowa […]

Relacja z wykładu 13.03.2023 „Żywioły, los i czarownice – kobiece bóstwa i demony w wierzeniach Słowian i Bałtów” Powiatowa Biblioteka Publiczna w Wejherowie

Plakat prelekcji „Żywioły, los i czarownice” o kobiecych bóstwach i demonach Słowian i Bałtów

Absolutnie nie mam jakiś feministycznych zapędów, ale prawda jest taka, że i u Słowian i u Bałtów mitologicznych postaci kobiecych było całkiem sporo. Co więcej, pełniły one ważną rolę a wierzenia na ich temat są bardzo interesujące. Z tego powodu to właśnie im poświęciłam kolejną z serii prelekcji przeprowadzonych w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie. […]

Laima – bałtyjska bogini przeznaczenia

Drewniane rzeźby rodzanic przedstawionych w ludowej interpretacji

Dzisiaj chcę Wam przedstawić moją ulubioną postać z wierzeń Bałtów. Jeżeli nie do końca orientujecie się o jakim ludzie mowa, zapraszam artykułu przypiętego na górze strony. Na temat wierzeń Bałtów, zwłaszcza wschodnich, mamy stosunkowo dużo informacji. Zachowały się one w pieśniach litewskich zwanych dainami. To, co wiemy, jest więc zlepkiem pogańskich wierzeń przekształconych przez wieloletnie […]

Relacja z wykładu 20.02.2023 „Święte miejsca i przedstawienia figuralne Słowian”

Plakat prelekcji „Święte miejsca i przedstawienia figuralne Słowian” w Wejherowie

Niedawno miałam przyjemność wygłosić piątą już prelekcję w Powiatowej Bibliotece Publicznej w Wejherowie. Nasza współpraca przybrała formę całkiem poważnego cyklu, za co jestem bardzo wdzięczna 🙂 Mówić do takiej publiczności zdecydowanie warto i bardzo przyjemnie. Praktycznie za każdym razem nawiązuję też kontakt z nowymi, interesującymi osobami. Dzięki temu czuję się coraz bardziej częścią lokalnej społeczności, […]

O co chodzi z tą Ślężą?

Pozostałości kamiennych wałów w pobliżu szczytu Ślęży

Dzisiaj chciałabym poruszyć temat chyba najbardziej znanej, prawdopodobnie świętej góry Słowian, czyli Ślęży. Na jej temat powstaje bardzo dużo artykułów, filmów i innego rodzaju treści. Niektóre są merytoryczne, inne zupełnie wyssane z palca. Nie brakuje też materiałów, w których autorzy deklarują, że odczuwają nadzwyczajną moc tej góry. Nie zrozumcie mnie źle – jestem ostatnia do […]